I pronomi relativi
Il pronome relativo ha il compito di mettere in relazione due proposizioni. Introduce una proposizione relativa e concorda con l’ultimo termine nominato di cui condivide il numero e il genere. Distinguiamo:
- il pronome relativo definito: solo pronome
- il pronome relativo indefinito: pronome e aggettivo
qui, quae, quod = relativo definito
| casi | m. sing. | f. sing. | n. sing. | m. plur. | f. plur. | n. plur. |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominativo | qui | quae | quod | qui | quae | quae |
| Genitivo | cuius | cuius | cuius | quorum | quarum | quorum |
| Dativo | cui | cui | cui | quibus | quibus | quibus |
| Accusativo | quem | quam | quod | quos | quas | quae |
| Ablativo | quo | qua | quo | quibus | quibus | quibus |
Pronomi e aggettivi relativi indefiniti
sono così chiamati perché sono indefiniti nel significato e relativi nella funzione, in quanto mettono in relazione grammaticale due proposizioni. Essi corrispondono a “tutti coloro che” e reggono una proposizione relativa; possono essere usati anche in funzione di aggettivi.
Essi sono:
- quisquis, quidquid (o quicquid) = chiunque, qualunque cosa; è difettivo e viene usato solo nelle voci quisquis, quidquid e nell’ablativo singolare maschile e neutro quoquo (quoquo modo = in qualunque modo)
- quicumque, quaecumque, quodcumque = chiunque, qualunque, qualunque cosa
quicumque, quaecumque, quodcumque
| casi | m. sing. | f. sing. | n. sing. |
|---|---|---|---|
| Nominativo | quicumque | quaecumque | quodcumque |
| Genitivo | cuiuscumque | cuiuscumque | cuiuscumque |
| Dativo | cuicumque | cuicumque | cuicumque |
| Accusativo | quemcumque | quamcumque | quodcumque |
| Ablativo | quocumque | quacumque | quocumque |
| casi | m. plur. | f. plur. | n. plur. |
|---|---|---|---|
| Nominativo | quicumque | quaecumque | quaecumque |
| Genitivo | quorumcumque | quarumcumque | quorumcumque |
| Dativo | quibuscumque | quibuscumque | quibuscumque |
| Accusativo | quoscumque | quascumque | quaecumque |
| Ablativo | quibuscumque | quibuscumque | quibuscumque |
Per le particolarità del pronome relativo, si rimanda alla scheda sulle proposizioni relative.